14/09/2026
BIÊN MỤC SƠ BỘ
Tác giả: Đinh Thị Như Thúy.
Nhan đề: Và mọc lên như cây.
Thể loại: Thơ – Trường ca.
Nhà xuất bản: Hội Nhà văn.
Ngôn ngữ: Tiếng Việt.
Từ khóa: Thơ Việt Nam; trường ca; Đinh Thị Như Thúy.
Thông tin cần bổ sung: Năm in, số trang, khổ sách và ISBN của cuốn trong ảnh.
Phạm vi giới thiệu: Lời dẫn đọc từ nhan đề và thể loại trên bìa; chưa phải bài khảo sát toàn văn tác phẩm.
LỜI GIỚI THIỆU
Và mọc lên như cây của Đinh Thị Như Thúy mở ra một liên tưởng gần gũi về sự sống ngay từ nhan đề. Cây lớn lên theo nhịp riêng, âm thầm bám đất và hướng về ánh sáng. Đặt cạnh đời sống con người, hình ảnh ấy gợi suy nghĩ về sự bền bỉ, về thời gian cần thiết để trưởng thành và về mối liên hệ với môi trường quanh mình. Đây là một hướng liên tưởng từ tên sách, một lời mời bước vào đọc, để rồi chính các văn bản bên trong sẽ xác nhận, mở rộng hoặc làm thay đổi cảm nhận đầu tiên.
Từ “và” ở đầu nhan đề tạo cảm giác một câu chuyện đang tiếp diễn. Người đọc có thể tự hỏi điều gì đã xảy ra trước khoảnh khắc mọc lên, sự tiếp nối ấy mang tâm trạng nào và ai đang cất tiếng nói. Một nhan đề có sức gợi thường không khép kín ý nghĩa; nó để lại một khoảng trống cho suy nghĩ. Với cuốn sách này, khoảng trống ấy có thể trở thành động lực đọc, khuyến khích chúng ta tìm mối liên hệ giữa lời gọi tên trên bìa với từng bài thơ cụ thể.
Bìa sách xác định hai hình thức là thơ và trường ca. Sự hiện diện của cả hai gợi một cách tiếp cận theo nhịp độ: dành sự tập trung cho một văn bản ngắn, rồi giữ mạch chú ý dài hơn khi đọc trường ca. Với trường ca, người đọc có thể ghi lại sự thay đổi của giọng nói, hình ảnh và mạch cảm xúc qua các phần. Những ghi chép ấy giúp nhận ra cách một ý tưởng được tiếp tục hoặc chuyển hướng, thay vì chỉ giữ lại vài câu gây ấn tượng và bỏ qua toàn bộ vận động của tác phẩm.
Liên tưởng về cây còn gợi một câu hỏi đáng mang theo khi đọc: con người được nuôi dưỡng bởi điều gì? Có thể là ký ức, một nơi chốn, một mối quan hệ hoặc khả năng tự lắng nghe. Đây không phải lời khẳng định về nội dung mọi bài thơ trong tập, mà là một điểm xuất phát để bạn đọc đối thoại với văn bản. Khi câu chữ dẫn đến một ý nghĩa khác, chúng ta cần sẵn sàng điều chỉnh liên tưởng của mình. Sự linh hoạt ấy giúp thơ có không gian bộc lộ những điều vượt khỏi dự đoán ban đầu.
Một cuốn thơ nên được tiếp nhận bằng cả tai nghe và sự chú ý đến cách trình bày câu chữ. Hãy thử đọc thành tiếng một bài, nhận ra nơi hơi đọc dừng lại và chỗ ý nghĩa còn tiếp tục qua dòng kế tiếp. Nhịp điệu có thể làm nổi bật một từ giản dị hoặc khiến một hình ảnh trở nên ám ảnh. Sau lần đọc đầu, trở lại văn bản trong yên tĩnh là cách để kiểm tra cảm xúc: điều gì thực sự nằm trong câu chữ, điều gì do kinh nghiệm của bản thân vừa bổ sung vào?
Và mọc lên như cây có thể được giới thiệu trong một buổi đọc sách lấy nhan đề làm điểm khởi đầu. Mỗi người viết ngắn điều mình liên tưởng trước khi đọc, rồi đối chiếu với cảm nhận sau khi chọn một bài trong tập. Sự thay đổi giữa hai lần ghi chép sẽ cho thấy tác phẩm đã tác động đến người đọc như thế nào. Hoạt động này không đòi hỏi mọi người phải đi đến cùng một kết luận; điều cần thiết là mỗi cách hiểu đều có thể giải thích bằng những dấu hiệu cụ thể của văn bản.
Với người ít đọc thơ, một nhan đề gần gũi có thể giúp giảm cảm giác xa cách. Không cần hiểu hết ngay trong lần đầu, cũng không cần ép mình tìm thông điệp ở mỗi dòng. Có thể giữ lại một hình ảnh, một nhịp điệu hoặc một câu hỏi rồi tiếp tục đọc vào dịp khác. Khi trải nghiệm sống thay đổi, cùng một bài thơ có thể đem đến sự chú ý mới. Việc đọc nhờ vậy trở thành một mối quan hệ có thời gian, được xây dựng bằng sự trở lại và khả năng lắng nghe.
Xin giới thiệu Và mọc lên như cây đến bạn đọc yêu thơ và muốn dành cho mình một khoảng đọc chậm. Từ hình ảnh trên nhan đề, chúng ta có thể bắt đầu nghĩ về sự sống đang tiếp diễn quanh mình, rồi để những trang sách dẫn đến các phát hiện riêng. Lời mời này tôn trọng quyền tìm nghĩa của người đọc và sự độc lập của tác phẩm. Giá trị của cuộc gặp sẽ nằm ở những gì mỗi người thực sự nhận ra khi đi vào câu chữ, không ở một kết luận được đặt sẵn trước lúc mở sách.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn