31/10/2026
BIÊN MỤC SÁCH
Tên sách: Đại cương lịch sử Việt Nam.
Thông tin bổ sung trên trang tên sách: Tài liệu dùng cho sinh viên các lớp học ĐCLSVN, Khoa Khoa học xã hội.
Người biên soạn: GVC. Nguyễn Văn Sơn; TS. Vũ Quý Thu.
Nơi xuất bản: Thanh Hóa.
Nhà xuất bản: Thanh Hóa.
Năm xuất bản: 2007.
Khổ sách: 14,5 × 20,5 cm.
Ngôn ngữ: Tiếng Việt.
Số lượng in: 1.000 cuốn.
Hình thức nội dung: Hỏi – đáp về lịch sử Việt Nam, kèm phụ lục và tài liệu tham khảo.
Từ khóa: Lịch sử Việt Nam; lịch sử cổ – trung đại; lịch sử cận hiện đại; tài liệu học tập; hỏi – đáp.
GIỚI THIỆU SÁCH
Kiến thức lịch sử giúp người đọc hiểu quá trình hình thành, xây dựng và bảo vệ đất nước qua các thời kỳ. Với mục đích phục vụ việc học tập và tìm hiểu lịch sử dân tộc, GVC. Nguyễn Văn Sơn và TS. Vũ Quý Thu biên soạn cuốn Đại cương lịch sử Việt Nam, do Nhà xuất bản Thanh Hóa ấn hành năm 2007. Trang tên sách xác định đây là tài liệu dùng cho sinh viên các lớp học Đại cương lịch sử Việt Nam, Khoa Khoa học xã hội.
Trong lời nói đầu, hai tác giả cho biết cuốn sách được biên soạn dưới dạng hỏi – đáp, bám theo tiến trình phát triển của lịch sử dân tộc và tập trung vào những sự kiện, quá trình lịch sử chủ yếu. Mục đích là giúp học sinh, sinh viên và những người quan tâm có được vốn kiến thức lịch sử Việt Nam đại cương cần thiết. Theo mục lục được cung cấp, sách gồm hai phần lịch sử với tổng cộng 36 câu hỏi, một phần phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo.
Phần I – Lịch sử Việt Nam cổ – trung gồm 17 câu hỏi. Nội dung mở đầu từ thời đại nguyên thủy, sự khác biệt giữa nhà nước Văn Lang và Âu Lạc, cùng những thành tựu chủ yếu của thời kỳ Văn Lang – Âu Lạc. Tiếp đó là các vấn đề về chính sách đô hộ của phong kiến phương Bắc, những cuộc đấu tranh giành độc lập và những đặc điểm lớn của lịch sử dân tộc ở thế kỷ X.
Các câu hỏi tiếp theo đề cập đến tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa thời Lý – Trần; những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm; cải cách của Hồ Quý Ly; phong trào kháng chiến chống Minh và khởi nghĩa Lam Sơn. Phần này còn giới thiệu các vấn đề về thành tựu dựng nước thời Lê sơ, tình trạng chia cắt đất nước trong các thế kỷ XVI–XVIII, đóng góp của phong trào Tây Sơn, cải cách của vua Quang Trung, những hạn chế của vương triều Nguyễn nửa đầu thế kỷ XIX và tình hình kinh tế, văn hóa từ thế kỷ XVI đến giữa thế kỷ XIX.
Phần II – Lịch sử Việt Nam cận hiện đại gồm 19 câu hỏi. Những nội dung đầu tiên tập trung vào nguyên nhân nước ta rơi vào tay thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX, phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế và những điểm mới của phong trào giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XX. Sách đặt ra câu hỏi so sánh chủ trương, hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh, đồng thời tìm hiểu quá trình hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn 1911–1930.
Tiếp nối là các vấn đề về sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, những cao trào cách mạng chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám và thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Nội dung sau đó hướng đến việc xây dựng, bảo vệ nhà nước mới; cuộc kháng chiến chống Pháp giai đoạn 1946–1954; chiến thắng Điện Biên Phủ và tình hình đất nước sau Hiệp định Giơnevơ.
Những câu hỏi cuối của phần cận hiện đại đề cập đến miền Bắc trong giai đoạn 1954–1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, cùng quá trình hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Sách cũng đặt vấn đề về thành tựu, hạn chế trong giai đoạn 1975–1985 và công cuộc Đổi mới từ năm 1986 đến năm 2006. Vì sách xuất bản năm 2007, những nội dung mang tính tổng kết thời kỳ gần với lúc biên soạn cần được hiểu trong giới hạn thời gian ấy.
Phần thứ ba – Phụ lục gồm hai nội dung: Những nét chính về làng xã Việt Nam và Nhân tài Thanh Hóa xưa và nay. Hai phần này mở rộng phạm vi tìm hiểu từ tiến trình lịch sử chung sang một số vấn đề về tổ chức đời sống xã hội và con người của địa phương. Theo mục lục, sách còn có danh mục tài liệu tham khảo bắt đầu ở trang 210.
Đặc điểm đáng chú ý của cuốn sách là cách tổ chức kiến thức theo câu hỏi. Các yêu cầu không chỉ dừng ở trình bày sự kiện mà còn bao gồm phân tích nguyên nhân, so sánh, đánh giá và giải thích ý nghĩa lịch sử. Cấu trúc này có thể hỗ trợ người học xác định trọng tâm, lập dàn ý và hệ thống hóa kiến thức khi ôn tập.
Cuối mục lục, sách ghi rõ sự phân công biên soạn: GVC. Nguyễn Văn Sơn phụ trách phần I, các câu 1–10 của phần II và phụ lục I; TS. Vũ Quý Thu phụ trách các câu 11–19 của phần II và phụ lục II. Với mục đích và phạm vi được xác định ngay trong sách, đây là tài liệu phục vụ học tập môn Đại cương lịch sử Việt Nam, đồng thời có thể hỗ trợ bạn đọc tìm hiểu những vấn đề cơ bản của lịch sử dân tộc theo hình thức hỏi – đáp.
Biên soạn bài giới thiệu: Nguyễn Văn Tuấn