12/10/2026
Mô tả thư mục sơ bộ:
Đỗ Hữu Châu. Giáo trình từ vựng học tiếng Việt. — Đại học Sư phạm
Biểu ghi thư viện xác nhận đây là giáo trình phục vụ cán bộ giảng dạy và sinh viên Ngữ văn các trường cao đẳng sư phạm. Thư viện số
Giới thiệu sách
Trong học tập và giao tiếp, chúng ta sử dụng từ ngữ hằng ngày nhưng không phải lúc nào cũng nhận ra những quy luật đứng sau một cách gọi tên, một sự lựa chọn từ hay một sự chuyển nghĩa. Có những từ gần nghĩa nhưng không thể thay thế cho nhau trong mọi hoàn cảnh; có những từ quen thuộc lại mang sắc thái rất khác khi đi vào câu thơ, lời đối thoại hoặc văn bản khoa học. Giáo trình từ vựng học tiếng Việt của Đỗ Hữu Châu là tài liệu để người học tiếp cận những vấn đề ấy bằng tư duy ngôn ngữ học.
Điểm cần chú ý khi đọc một giáo trình từ vựng học là chuyển từ thói quen ghi nhớ từ riêng lẻ sang nhận thức về quan hệ giữa các từ. Vốn từ của một ngôn ngữ không phải tập hợp rời rạc. Mỗi từ có đặc điểm về hình thức, ý nghĩa, khả năng kết hợp và phạm vi sử dụng. Đặt từ trong những quan hệ đó, người học có thể giải thích chính xác hơn vì sao một cách diễn đạt phù hợp, một cách dùng từ thiếu tự nhiên hoặc một sự thay đổi nhỏ lại làm biến đổi sắc thái của cả câu.
Đối với sinh viên Ngữ văn, cuốn giáo trình gợi mở một cách học gắn lý thuyết với ngữ liệu. Chẳng hạn, khi tìm hiểu một nhóm từ gần nghĩa, người học có thể tự thu thập ví dụ từ báo chí, tác phẩm văn học và lời nói thường ngày, sau đó so sánh đối tượng được nói tới, thái độ của người nói và hoàn cảnh giao tiếp. Cách làm này giúp việc học thuật ngữ trở thành hoạt động quan sát, phân tích và giải thích tiếng Việt.
Giá trị ứng dụng của hướng học ấy thể hiện rõ trong công việc giảng dạy. Một giáo viên hiểu đặc điểm từ vựng sẽ có cơ sở lựa chọn ví dụ, hướng dẫn học sinh giải nghĩa từ theo ngữ cảnh và nhận xét lỗi dùng từ cụ thể hơn. Thay vì chỉ kết luận một từ “hay” hoặc “chưa hay”, người dạy có thể chỉ ra sự phù hợp về nghĩa, sắc thái biểu cảm và phong cách. Qua đó, việc học tiếng Việt góp phần phát triển năng lực diễn đạt và tư duy của học sinh.
Với người yêu văn học, tri thức từ vựng còn hỗ trợ việc đọc sâu tác phẩm. Một từ láy, một cách kết hợp khác thường hay một từ được chuyển nghĩa có thể góp phần tạo giọng điệu và hình tượng. Người đọc cần quan sát vị trí của từ trong câu, trong đoạn và trong toàn bộ văn bản để hiểu hiệu quả nghệ thuật, tránh giải thích máy móc bằng nghĩa từ điển.
Cuốn sách phù hợp với sinh viên sư phạm, giáo viên Ngữ văn và bạn đọc muốn củng cố kiến thức tiếng Việt. Khi sử dụng, nên kết hợp đọc giáo trình với lập bảng thuật ngữ, ghi chép ví dụ và thực hành phân tích. Đó cũng là cách biến kiến thức chuyên môn thành khả năng dùng tiếng Việt rõ ràng, chính xác và có sức biểu đạt.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn
Biên mục
Mô tả thư mục sơ bộ:
Đỗ Hữu Châu. Giáo trình từ vựng học tiếng Việt. — Đại học Sư phạm, [chưa xác định năm xuất bản của bản sách].
Biểu ghi thư viện xác nhận đây là giáo trình phục vụ cán bộ giảng dạy và sinh viên Ngữ văn các trường cao đẳng sư phạm. Thư viện số
Giới thiệu sách
Trong học tập và giao tiếp, chúng ta sử dụng từ ngữ hằng ngày nhưng không phải lúc nào cũng nhận ra những quy luật đứng sau một cách gọi tên, một sự lựa chọn từ hay một sự chuyển nghĩa. Có những từ gần nghĩa nhưng không thể thay thế cho nhau trong mọi hoàn cảnh; có những từ quen thuộc lại mang sắc thái rất khác khi đi vào câu thơ, lời đối thoại hoặc văn bản khoa học. Giáo trình từ vựng học tiếng Việt của Đỗ Hữu Châu là tài liệu để người học tiếp cận những vấn đề ấy bằng tư duy ngôn ngữ học.
Điểm cần chú ý khi đọc một giáo trình từ vựng học là chuyển từ thói quen ghi nhớ từ riêng lẻ sang nhận thức về quan hệ giữa các từ. Vốn từ của một ngôn ngữ không phải tập hợp rời rạc. Mỗi từ có đặc điểm về hình thức, ý nghĩa, khả năng kết hợp và phạm vi sử dụng. Đặt từ trong những quan hệ đó, người học có thể giải thích chính xác hơn vì sao một cách diễn đạt phù hợp, một cách dùng từ thiếu tự nhiên hoặc một sự thay đổi nhỏ lại làm biến đổi sắc thái của cả câu.
Đối với sinh viên Ngữ văn, cuốn giáo trình gợi mở một cách học gắn lý thuyết với ngữ liệu. Chẳng hạn, khi tìm hiểu một nhóm từ gần nghĩa, người học có thể tự thu thập ví dụ từ báo chí, tác phẩm văn học và lời nói thường ngày, sau đó so sánh đối tượng được nói tới, thái độ của người nói và hoàn cảnh giao tiếp. Cách làm này giúp việc học thuật ngữ trở thành hoạt động quan sát, phân tích và giải thích tiếng Việt.
Giá trị ứng dụng của hướng học ấy thể hiện rõ trong công việc giảng dạy. Một giáo viên hiểu đặc điểm từ vựng sẽ có cơ sở lựa chọn ví dụ, hướng dẫn học sinh giải nghĩa từ theo ngữ cảnh và nhận xét lỗi dùng từ cụ thể hơn. Thay vì chỉ kết luận một từ “hay” hoặc “chưa hay”, người dạy có thể chỉ ra sự phù hợp về nghĩa, sắc thái biểu cảm và phong cách. Qua đó, việc học tiếng Việt góp phần phát triển năng lực diễn đạt và tư duy của học sinh.
Với người yêu văn học, tri thức từ vựng còn hỗ trợ việc đọc sâu tác phẩm. Một từ láy, một cách kết hợp khác thường hay một từ được chuyển nghĩa có thể góp phần tạo giọng điệu và hình tượng. Người đọc cần quan sát vị trí của từ trong câu, trong đoạn và trong toàn bộ văn bản để hiểu hiệu quả nghệ thuật, tránh giải thích máy móc bằng nghĩa từ điển.
Cuốn sách phù hợp với sinh viên sư phạm, giáo viên Ngữ văn và bạn đọc muốn củng cố kiến thức tiếng Việt. Khi sử dụng, nên kết hợp đọc giáo trình với lập bảng thuật ngữ, ghi chép ví dụ và thực hành phân tích. Đó cũng là cách biến kiến thức chuyên môn thành khả năng dùng tiếng Việt rõ ràng, chính xác và có sức biểu đạt.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn