05/09/2026
Trong du lịch hiện đại, sản phẩm không còn được tạo ra hoàn toàn bởi doanh nghiệp rồi chuyển giao một chiều cho khách hàng. Trải nghiệm du lịch được hình thành qua sự tham gia của nhiều chủ thể như du khách, doanh nghiệp, cư dân địa phương, cơ quan quản lý, hướng dẫn viên, nền tảng công nghệ và các tổ chức văn hóa.
Cuốn sách “Đồng tạo sản phẩm du lịch: Lý luận và thực tiễn ở Việt Nam” tiếp cận sự thay đổi ấy từ cả phương diện lý luận lẫn thực tiễn, giúp người đọc hiểu vì sao giá trị du lịch được kiến tạo trong quá trình tương tác và làm thế nào để tổ chức sự tham gia của các bên một cách hiệu quả.
Khái niệm đồng tạo nhấn mạnh vai trò chủ động của khách du lịch. Du khách không chỉ mua một chương trình hoặc gói dịch vụ có sẵn mà còn góp phần định hình trải nghiệm thông qua nhu cầu cá nhân, lựa chọn hành trình, phản hồi, chia sẻ nội dung và tương tác với cộng đồng sở tại.
Cùng một điểm đến nhưng giá trị cảm nhận của mỗi người có thể khác nhau tùy theo mức độ tham gia và bối cảnh trải nghiệm. Việc giải thích cơ chế này giúp doanh nghiệp chuyển từ tư duy “bán chương trình” sang thiết kế những nền tảng trải nghiệm linh hoạt, trong đó du khách có thể lựa chọn, cá nhân hóa và cùng tạo nên ý nghĩa cho chuyến đi.
Ở cấp độ điểm đến, đồng tạo đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều bên có lợi ích, nguồn lực và năng lực khác nhau. Cơ quan quản lý xây dựng môi trường chính sách; doanh nghiệp kết nối thị trường; cộng đồng cung cấp tri thức bản địa và không gian văn hóa; du khách mang đến nhu cầu và phản hồi; các cơ sở đào tạo và chuyên gia hỗ trợ nghiên cứu, tư vấn và phát triển nguồn nhân lực.
Khi những mối quan hệ này được tổ chức minh bạch, giá trị kinh tế và xã hội có thể lan tỏa rộng hơn. Ngược lại, nếu thiếu cơ chế phối hợp, sản phẩm du lịch dễ rơi vào tình trạng rời rạc, trùng lặp, thương mại hóa quá mức hoặc phân chia lợi ích thiếu công bằng.
Việc đặt lý luận trong bối cảnh Việt Nam làm tăng tính ứng dụng của cuốn sách. Du lịch Việt Nam có tài nguyên phong phú và nhiều cộng đồng sở hữu di sản sống, nhưng chất lượng sản phẩm giữa các điểm đến còn chưa đồng đều. Nhiều nơi có cảnh quan đẹp nhưng câu chuyện trải nghiệm chưa rõ; có làng nghề nhưng du khách chỉ được quan sát mà chưa được tham gia; có lễ hội nhưng hoạt động diễn giải còn hạn chế.
Tư duy đồng tạo mở ra khả năng biến tri thức, kỹ năng và đời sống thường nhật thành những trải nghiệm có chiều sâu, với điều kiện phải tôn trọng chủ thể văn hóa và giới hạn chịu tải của cộng đồng.
Cuốn sách có thể hỗ trợ quá trình thiết kế sản phẩm theo các bước: xác định các bên liên quan, nhận diện nguồn lực, khám phá nhu cầu, hình thành ý tưởng, thử nghiệm, thu thập phản hồi, hoàn thiện sản phẩm và duy trì chất lượng.
Các vấn đề như niềm tin, chia sẻ thông tin, vai trò điều phối, quyền sở hữu ý tưởng, phân phối lợi ích và quản trị xung đột là những yếu tố không thể bỏ qua. Đây cũng là cơ sở để đánh giá một sáng kiến có thực sự mang tính đồng tạo hay chỉ dừng ở việc lấy ý kiến hình thức.
Công trình phù hợp với sinh viên, học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực du lịch, marketing dịch vụ, quản trị điểm đến và đổi mới sáng tạo. Cán bộ quản lý, doanh nghiệp, đơn vị lữ hành, cơ sở lưu trú và cộng đồng địa phương cũng có thể sử dụng sách để rà soát phương thức phối hợp trong quá trình phát triển sản phẩm.
Giá trị nổi bật của cuốn sách là cung cấp một cách nhìn mới về sản phẩm du lịch: đó không phải là một cấu trúc cố định mà là một quá trình sống, được hình thành và điều chỉnh liên tục qua tương tác giữa con người, tài nguyên, công nghệ và bối cảnh xã hội.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn