14/12/2025
Nhan đề: Hát phường vải: Dân ca Nghệ Tĩnh
Tác giả/soạn giả: Ninh Viết Giao
Cơ quan liên quan (trên bìa): Hội Văn nghệ Dân gian Nghệ An
Loại hình tài liệu: Sưu tầm – khảo cứu văn nghệ dân gian / dân ca
Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Nghệ An
Nơi xuất bản – Năm xuất bản: (chưa xác định từ bìa trước – cần đối chiếu trang tên sách)
Mô tả vật lý: 1 tập; khổ (chưa xác định); bìa mềm (ước đoán theo ảnh)
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Ghi chú: Cần bổ sung số trang, lần xuất bản, thông tin ấn hành từ trang bản quyền.
Hát phường vải là một nhánh đặc sắc trong kho tàng dân ca Nghệ Tĩnh, gắn với môi trường sinh hoạt – lao động truyền thống và với mỹ cảm của cộng đồng. Cuốn sách của Ninh Viết Giao (trong mạch công trình sưu tầm dân gian) hướng bạn đọc vào thế giới của những làn điệu, lời ca, lối đối đáp, cách “chơi chữ” mộc mạc mà tinh tế—nơi người dân vừa gửi gắm tâm tình, vừa thể hiện ứng đối thông minh, vừa duy trì chuẩn mực đạo lý và tình nghĩa làng xóm.
Giá trị của sách không chỉ nằm ở việc ghi chép, mà còn ở khả năng giúp người đọc hình dung không gian diễn xướng: phường vải không đơn thuần là “bài hát”, mà là một sinh hoạt văn hóa có quy ước, có ngữ cảnh, có vai trò xã hội. Trong những cuộc hát, lời ca có thể chuyển từ trữ tình sang hài hước, từ tỏ bày sang thử tài, từ ứng tác sang gợi nhớ tích xưa; nhờ vậy, dân ca hiện lên như một “ngôn ngữ cộng đồng” giàu nhạc tính và giàu tình.
Đối với nghiên cứu văn hóa, sách gợi ra nhiều lớp ý nghĩa: cấu trúc đối đáp trong dân ca, yếu tố phương ngữ Nghệ Tĩnh, hình ảnh biểu trưng (sông nước, bến bãi, mây núi, lao động), cũng như cơ chế lưu truyền—từ truyền khẩu sang văn bản hóa. Đối với giáo dục và bảo tồn di sản, tài liệu dạng này là “cầu nối” giúp thế hệ sau tiếp cận dân ca một cách hệ thống, có thể phục dựng, trình diễn, hoặc đưa vào các chương trình tìm hiểu văn hóa địa phương.
Ban biên tập Nguyễn Văn Tuấn