01/06/2026
Thuận Hóa – Phú Xuân – Thừa Thiên Huế: 700 năm hình thành và phát triển / Hội Khoa học Lịch sử Thừa Thiên Huế biên soạn. – Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia.
Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của quá trình dựng nước, giữ nước và không ngừng mở rộng không gian sinh tồn của dân tộc. Trong tiến trình ấy, vùng đất Thuận Hóa – Phú Xuân – Thừa Thiên Huế giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là địa bàn chiến lược về chính trị, quân sự mà còn là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước trong nhiều thế kỷ. Cuốn sách Thuận Hóa – Phú Xuân – Thừa Thiên Huế: 700 năm hình thành và phát triển ra đời nhằm khái quát toàn diện quá trình hình thành, phát triển và những đóng góp của vùng đất này đối với lịch sử dân tộc.
Công trình tập trung tái hiện chặng đường hơn bảy trăm năm lịch sử kể từ khi vùng đất Thuận Hóa chính thức trở thành một bộ phận của quốc gia Đại Việt. Từ một vùng đất biên viễn phía Nam, Thuận Hóa đã từng bước trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng. Những sự kiện lịch sử lớn gắn với công cuộc Nam tiến, quá trình mở rộng lãnh thổ quốc gia đều có dấu ấn đậm nét của vùng đất này.
Một nội dung quan trọng được tác phẩm đề cập là vai trò của các chúa Nguyễn trong việc xây dựng và phát triển Đàng Trong. Từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII, Thuận Hóa trở thành căn cứ chính trị và quân sự của các chúa Nguyễn, tạo nền tảng cho việc mở rộng lãnh thổ về phía Nam. Đây cũng là thời kỳ hình thành nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất cố đô.
Tác phẩm dành nhiều trang viết để phân tích quá trình hình thành đô thị Phú Xuân và vai trò của nơi đây trong lịch sử dân tộc. Dưới thời Tây Sơn, Phú Xuân trở thành trung tâm chính trị của quốc gia thống nhất. Sang triều Nguyễn, Huế trở thành kinh đô của Việt Nam trong suốt hơn một thế kỷ. Những dấu ấn kiến trúc, quy hoạch đô thị, hệ thống thành quách, cung điện được xây dựng trong giai đoạn này đã tạo nên một di sản văn hóa đồ sộ còn tồn tại đến ngày nay.
Không chỉ phản ánh lịch sử chính trị, cuốn sách còn đi sâu nghiên cứu đời sống văn hóa của vùng đất Huế. Các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được trình bày một cách hệ thống, từ kiến trúc cung đình, âm nhạc truyền thống, lễ hội dân gian đến phong tục tập quán của cư dân địa phương. Đây là những yếu tố góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất cố đô.
Một điểm đáng chú ý khác là việc giới thiệu vai trò của Thừa Thiên Huế trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm. Từ phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX đến các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trong thế kỷ XX, nhân dân Huế luôn thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí quật cường.
Ngày nay, Thừa Thiên Huế tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm văn hóa lớn của cả nước. Việc UNESCO công nhận Quần thể di tích Cố đô Huế và Nhã nhạc cung đình Huế là Di sản Văn hóa Thế giới đã góp phần nâng cao vị thế của địa phương trên trường quốc tế.
Cuốn sách là tài liệu tham khảo có giá trị đối với các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, sinh viên và đông đảo bạn đọc quan tâm đến vùng đất cố đô. Tác phẩm không chỉ giúp hiểu rõ hơn về quá khứ mà còn góp phần bồi đắp niềm tự hào về truyền thống lịch sử dân tộc.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn