13/01/2026
Nhan đề: Từ điển Thuật ngữ Văn học
Trách nhiệm: Lê Bá Hán (chủ biên); Trần Đình Sử; Nguyễn Khắc Phi
Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
Ngôn ngữ: Tiếng Việt
Thể loại: Từ điển chuyên ngành; lý luận – phê bình – nghiên cứu văn học
Đối tượng sử dụng: Sinh viên/nghiên cứu sinh ngành Ngữ văn; giáo viên; người nghiên cứu văn học
Năm xuất bản/số trang: chưa rõ (không thấy trên bìa ảnh).
Trong nghiên cứu và giảng dạy văn học, thuật ngữ là “ngôn ngữ của tư duy khoa học”. Khi người học nắm chắc thuật ngữ, việc đọc tài liệu lý luận – phê bình trở nên sáng rõ; ngược lại, nếu hiểu mơ hồ, người học dễ rơi vào tình trạng đọc mà không hiểu sâu, dùng khái niệm sai hoặc lẫn lộn. Từ điển Thuật ngữ Văn học ra đời để giải quyết chính nhu cầu nền tảng ấy: chuẩn hóa khái niệm và cung cấp định nghĩa có hệ thống.
Cuốn sách thường bao quát các nhóm thuật ngữ quan trọng như:
Thể loại – hình thức văn học: thơ, truyện, kịch; kết cấu, cốt truyện, điểm nhìn, giọng điệu…
Thi pháp – nghệ thuật: biểu tượng, ẩn dụ, hoán dụ, thủ pháp trần thuật, nhịp điệu, tu từ…
Lý thuyết và trường phái: cổ điển, lãng mạn, hiện thực, tượng trưng, hiện đại, hậu hiện đại…
Phê bình và phương pháp nghiên cứu: phân tích văn bản, tiếp nhận, liên văn bản, tự sự học…
Điểm giá trị của từ điển chuyên ngành nằm ở việc mỗi thuật ngữ không chỉ được “giải nghĩa từ”, mà còn được đặt trong bối cảnh học thuật: nội hàm khái niệm, phạm vi sử dụng, đôi khi kèm theo sự phân biệt với khái niệm gần nghĩa hoặc dễ nhầm. Nhờ vậy, người học có thể dùng từ đúng chuẩn khi viết bài, làm khóa luận, luận văn hoặc giảng dạy.
Cuốn sách phù hợp để:
Tra cứu khi đọc giáo trình lý luận văn học, tài liệu phê bình.
Làm “bảng chuẩn” thuật ngữ khi soạn đề cương môn học, đề cương nghiên cứu.
Hỗ trợ viết bài phân tích tác phẩm: dùng đúng thuật ngữ giúp lập luận chặt chẽ và thuyết phục hơn.
Ban biên tập: Nguyễn Văn Tuấn