08/11/2026
1. Thông tin biên mục
Mô tả thư mục rút gọn:
Lê Như Bình. Chuyện văn – Chuyện đời: Tiểu luận / Lê Như Bình. — Hà Nội: Dân Trí, 2022.
Ghi chú: Ảnh cho thấy mục lục kết thúc ở trang 325, nhưng chưa đủ căn cứ xác nhận tổng số trang của ấn phẩm. Dãy ISBN ở trang thông tin xuất bản có cách ghi khác với bìa sau; bản biên mục trên sử dụng dãy số trên bìa sau.
2. Giới thiệu sách
Chuyện văn – Chuyện đời của Lê Như Bình là tập tiểu luận kết nối những suy nghĩ về văn chương với các vấn đề của đời sống. Theo lời giới thiệu của PGS.TS. Lê Tú Anh, cuốn sách tập hợp, chọn lựa từ những bài viết gắn với quá trình giảng dạy, đọc sách, khảo cứu và trao đổi của tác giả; nhiều nội dung đã được công bố trong các ấn phẩm khoa học, báo chí. Qua đó, bạn đọc gặp những cách tiếp cận tác phẩm văn học cùng những trăn trở về lối sống, cách ứng xử và trách nhiệm của con người trong xã hội.
Theo phần giới thiệu tác giả in trong sách, Lê Như Bình sinh năm 1954, quê Thanh Hóa, từng là giáo viên trung học ở Thanh Hóa và giảng viên Trường Đại học Hồng Đức. Ông là hội viên Hội Kiều học Việt Nam, Hội Văn học Nghệ thuật Thanh Hóa. Những trải nghiệm trong nghề dạy học là một cơ sở để tác giả trao đổi về việc đọc, hiểu văn chương và suy ngẫm về cuộc sống.
Một mảng nội dung nổi bật của tập sách là các bài viết về Truyện Kiều. Mục lục mở đầu bằng những tiểu luận Nhân tính Hoạn Thư trong Truyện Kiều, Giải mã nhân vật Thúc Sinh: Nghĩ tình chàng Thúc mà thương và Thêm một cách đọc – hiểu Trích đoạn Chị em Thúy Kiều. Các nhan đề cho thấy sự quan tâm của tác giả đến việc tìm hiểu nhân vật và cách đọc văn bản, đồng thời đặt lại những vấn đề quen thuộc để tiếp tục trao đổi. Đây là mạch bài viết gần gũi với nhu cầu học tập, giảng dạy và thưởng thức kiệt tác của Nguyễn Du.
Phạm vi bàn luận của cuốn sách còn mở rộng sang thơ và văn xuôi hiện đại. Có thể kể đến các bài Biểu tượng không gian trong thơ Đoàn Thị Lam Luyến, Về bài thơ Bóng chữ của Lê Đạt, Buồn vui khi Trở lại đường xưa — đọc bút ký cùng tên của Kiều Vượng — và Đốt nén hương thơm mát dạ người, đọc lại bài thơ Mẹ Tơm nhân giỗ đầu nhà thơ Tố Hữu. Bên cạnh đó là những trao đổi về lý luận và phê bình qua các bài La Khắc Hòa và ký hiệu học văn học, Cao quý và sang trọng cái nào cần cho văn chương?, Thêm một “câu chuyện” về văn học hậu hiện đại Việt Nam.
Mối liên hệ giữa văn chương, lịch sử và văn hóa được thể hiện qua các bài Bài học bảo vệ biển đảo qua Sự tích Đền Độc Cước, Vãn cảnh Hàm Rồng, Nhân vật lịch sử Hai Bà Trưng trong văn học và Đoạn kết truyện Tấm Cám – bài học cầm quyền. Từ những nhan đề này, có thể nhận thấy hướng quan tâm của tác giả đối với việc đọc tác phẩm trong liên hệ với các vấn đề lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng. Những địa danh, câu chuyện gắn với xứ Thanh cũng hiện diện trong phạm vi bàn luận của tập sách.
“Chuyện đời” được gợi mở qua những bài viết như Vầng trăng chếch bóng, bà ơi!, “Mẹ tôi… Nỗi ám ảnh suốt đời day dứt”, Học tập quan điểm: “đạo đức và văn minh” của cụ Hồ và Dạy và học lịch sử chiến tranh biên giới để làm gì?. Các nội dung ấy đặt bên cạnh những bài bàn về văn chương, tạo nên sự đan xen giữa cảm xúc riêng tư với suy nghĩ về giáo dục, đạo đức và xã hội. Như lời giới thiệu đã lưu ý, sự phân biệt giữa “chuyện văn” và “chuyện đời” chỉ mang tính tương đối, bởi hai phương diện này luôn có mối liên hệ với nhau.
Trong lời giới thiệu, PGS.TS. Lê Tú Anh đánh giá cao tinh thần đối thoại, tư duy độc lập và sự coi trọng văn bản của tác giả. Người viết lời giới thiệu cũng nhấn mạnh sự kết hợp giữa kiến thức văn học sử với trải nghiệm cuộc sống trong các bài tiểu luận. Đây là nhận xét giúp bạn đọc hình dung định hướng tiếp cận của tập sách trước khi đi vào từng bài viết cụ thể.
Với phạm vi đề tài từ Truyện Kiều, văn học dân gian đến văn học hiện đại và những vấn đề đời sống, Chuyện văn – Chuyện đời có thể làm tài liệu tham khảo cho giáo viên, sinh viên Ngữ văn và bạn đọc yêu thích phê bình, tiểu luận. Cuốn sách gợi thêm những câu hỏi và hướng trao đổi trong quá trình đọc văn, học văn, đồng thời thể hiện sự gắn bó của một nhà giáo với văn chương và cuộc sống.