TIỂU THUYẾT VIỆT NAM 1900–1930

15/11/2026

BIÊN MỤC SÁCH

  • Tên sách: Tiểu thuyết Việt Nam 1900–1930.
  • Tác giả: Lê Tú Anh.
  • Loại hình: Chuyên luận.
  • Nơi xuất bản: Hà Nội.
  • Nhà xuất bản: Khoa học xã hội.
  • Năm xuất bản: 2012.
  • Số trang: 388 trang, theo biên mục trên xuất bản phẩm.
  • Khổ sách: 14,5 × 20,5 cm, theo trang thông tin xuất bản.
  • Số lượng in: 700 cuốn.
  • Thời gian in xong và nộp lưu chiểu: Quý I năm 2013.
  • Người viết lời giới thiệu: PGS.TS. Lại Văn Hùng.
  • Giá ghi trên bìa: 90.000 đồng.
  • Chủ đề: Nghiên cứu văn học; tiểu thuyết Việt Nam; văn học giai đoạn 1900–1930.
  • Từ khóa: Lê Tú Anh; tiểu thuyết quốc ngữ; lịch sử thể loại; cảm hứng sáng tác; thi pháp.

GIỚI THIỆU SÁCH

Tiểu thuyết Việt Nam 1900–1930 của Lê Tú Anh là chuyên luận tìm hiểu tiểu thuyết Việt Nam trong ba mươi năm đầu thế kỷ XX. Do Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản, cuốn sách tiếp cận đối tượng từ điều kiện hình thành, quá trình vận động đến các dạng thức, cảm hứng chủ đạo và một số phương diện thi pháp. Qua hệ thống vấn đề ấy, công trình hướng tới việc nhận diện diện mạo của tiểu thuyết trong giai đoạn được lựa chọn khảo sát.

Sách có lời giới thiệu của PGS.TS. Lại Văn Hùng, đề ngày 1 tháng 1 năm 2012. Trong phần này, người viết lời giới thiệu nhấn mạnh cơ sở tư liệu và cách tác giả đặt vấn đề nghiên cứu tiểu thuyết giai đoạn 1900–1930. Theo lời giới thiệu, phần dẫn nhập trình bày sự cần thiết của đề tài, phạm vi và đối tượng nghiên cứu, những tiêu chí xác định thể loại, đồng thời điểm lại lịch trình nghiên cứu có liên quan. Những nội dung đó giúp người đọc hiểu cơ sở và hướng triển khai của chuyên luận trước khi bước vào bốn chương chính.

Chương 1, “Điều kiện hình thành và phát triển của tiểu thuyết quốc ngữ đầu thế kỷ XX”, bắt đầu từ trang 33, đặt nền tảng cho toàn bộ công trình. Chương gồm bốn phần: lược sử khái niệm tiểu thuyết; những tiền đề truyền thống của tiểu thuyết đầu thế kỷ XX; bối cảnh ra đời của loại hình tiểu thuyết mới viết bằng quốc ngữ; tư duy mới về sáng tác và tiếp nhận tiểu thuyết.

Theo phần giới thiệu của PGS.TS. Lại Văn Hùng, việc tìm hiểu bối cảnh xuất hiện thể loại chú ý đến những chuyển biến về tư tưởng, giáo dục và văn hóa, cùng vai trò của chữ quốc ngữ, báo chí, dịch thuật, in ấn và xuất bản. Những yếu tố này được đặt trong quan hệ với sự đổi mới quan niệm về tiểu thuyết, hoạt động sáng tác và sự hình thành công chúng tiếp nhận. Nhờ đó, vấn đề thể loại được xem xét trong môi trường văn hóa, xã hội cụ thể.

Chương 2, “Sự vận động và các dạng thức cơ bản của tiểu thuyết 30 năm đầu thế kỷ XX”, bắt đầu từ trang 110, triển khai hai nội dung lớn: quá trình vận động, phát triển của tiểu thuyết từ năm 1900 đến năm 1930 và các dạng thức cơ bản của tiểu thuyết trong giai đoạn này. Đây là phần chuyển từ những điều kiện hình thành sang việc nhận diện tiến trình và phân loại đối tượng nghiên cứu.

Lời giới thiệu cho biết tác giả đề xuất ba thời đoạn: 1900–1909, 1910–1924 và 1925–1930. Tám kiểu loại được nêu gồm tiểu thuyết lịch sử, tiểu thuyết xã hội, tiểu thuyết tả chân, tiểu thuyết ái tình, tiểu thuyết giáo huấn, tiểu thuyết nghĩa hiệp, tiểu thuyết tự thuật và tiểu thuyết tâm lí. Đây là cách phân kỳ và phân loại của công trình. Người đọc có thể theo dõi các luận giải trong sách để hiểu những tiêu chí và căn cứ tư liệu mà tác giả sử dụng.

Chương 3, “Cảm hứng chủ đạo trong tiểu thuyết giai đoạn 1900–1930”, bắt đầu từ trang 144, tập trung vào bốn nguồn cảm hứng: đạo lý, lịch sử, lãng mạn và hiện thực. Cách tổ chức này cho thấy công trình tiếp cận nội dung tiểu thuyết thông qua những khuynh hướng cảm hứng được lựa chọn khảo sát, nối tiếp việc tìm hiểu tiến trình và dạng thức ở chương trước.

Trong lời giới thiệu, PGS.TS. Lại Văn Hùng lưu ý rằng chuyên luận có xem xét sự đan xen giữa các cảm hứng và giữa các loại tiểu thuyết. Vì vậy, các nhóm cảm hứng cần được hiểu trong mối liên hệ với nhau và với quá trình vận động của văn học. Việc đọc những phân tích cụ thể trong chương sẽ giúp làm rõ cách tác giả nhận diện và lý giải sự đan xen ấy.

Chương 4, “Một số khía cạnh thi pháp của tiểu thuyết giai đoạn 1900–1930”, bắt đầu từ trang 245, khảo sát bốn phương diện: kết cấu tác phẩm, nghệ thuật tổ chức trần thuật, nghệ thuật xây dựng nhân vật và đặc điểm ngôn ngữ. Chương đưa người đọc đến những vấn đề về hình thức nghệ thuật, bổ sung cho việc nghiên cứu các nguồn cảm hứng ở chương ba.

Các phương diện thi pháp được sắp xếp từ tổ chức tác phẩm, cách kể chuyện đến xây dựng nhân vật và ngôn ngữ. Theo nhận xét trong lời giới thiệu, công trình quan tâm tới cả thành công và những điểm còn hạn chế của nghệ thuật tiểu thuyết giai đoạn này. Nhận xét ấy thuộc đánh giá của người viết lời giới thiệu; những dẫn chứng và lập luận cụ thể được trình bày trong nội dung chuyên luận.

Sau bốn chương là Kết luận từ trang 336, Tài liệu tham khảo từ trang 341 và Phụ lục từ trang 355. Đáng chú ý, mục lục ghi rõ phụ lục là danh mục 345 tiểu thuyết in và xuất bản giai đoạn 1900–1930. Đây là phần tư liệu có thể hỗ trợ người đọc tra cứu những tác phẩm được thống kê trong công trình. Con số này chỉ số mục tiểu thuyết trong danh mục phụ lục, không đồng nghĩa với việc tất cả đều được phân tích với dung lượng như nhau.

Với kết cấu đi từ điều kiện hình thành đến tiến trình, dạng thức, cảm hứng và thi pháp, Tiểu thuyết Việt Nam 1900–1930 có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc học tập và nghiên cứu văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX. Cuốn sách giúp người đọc tiếp cận một hệ thống vấn đề về lịch sử thể loại, đồng thời có thêm nguồn tư liệu để tiếp tục tìm hiểu các tác phẩm và những cách đánh giá về tiểu thuyết trong giai đoạn này.

Nguồn biên soạn bài giới thiệu: Lê Tú Anh, Tiểu thuyết Việt Nam 1900–1930, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 2012; đối chiếu trang tên sách, biên mục trên xuất bản phẩm, trang thông tin xuất bản, Lời giới thiệu của PGS.TS. Lại Văn Hùng và mục lục trong ảnh được cung cấp.

Biên soạn bài giới thiệu: Nguyễn Văn Tuấn

Tin nổi bật

THÔNG BÁO

TIN LIÊN QUAN